e-Arşiv Tebliği ve Getirdikleri

Bu yazı Kulüp Kurucu Üyelerinden Stj. Av. Can Musa Varol tarafından Çukur&Yılmaz Hukuk Bürosu için hazırlanmıştır.

Vergi Usul Kanunun 433 sıra numaralı Genel Tebliğine göre; Vergi Usul Kanunu uyarınca kağıt ortamında düzenlenmek, muhafaza ve ibraz edilmek zorunluluğu bulunan faturanın elektronik ortamda düzenlenmesi ve ikinci nüshasının elektronik ortamda muhafaza ve ibraz edilmesine imkan tanıyan e-Arşiv uygulamasına ilişkin usul ve esaslar bu tebliğin konusunu oluşturmaktadır.

Fatura Nedir?

Kağıt ortamda en az iki nüsha olarak düzenlenerek; ilk nüshası (aslı) müşteriye verilen, ikinci nüshası ise yine kağıt ortamda aynı Kanunun muhafaza ve ibraz hükümlerine göre mükelleflerce saklanan belgedir.

e-Arşiv’den nasıl yararlanırım?

Öncelikle uygulamadan yararlanabilmek için mükelleflerin 397 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile e-Fatura uygulamasına kayıtlı olmaları gerekmektedir. Ardından mükellefler e-Arşiv uygulamasını ister kendi bilgi işlem sistemi ile isterse de Başkanlıktan[1] izin almış özel entegratör[2] bilgi işlem sistemi üzerinden olmak üzere iki yöntemle kullanabilirler. Özel entegratörlerin bilgi işlem sistemi üzerinde kullanmak isteyen mükellefler, doğrudan özel entegratörlere başvuracak olup ayrıca Başkanlığa başvurmazlar.

e-Arşiv’de kimlere fatura oluşturulabilir?

E-Arşiv uygulamasından yararlanma izni verilen mükellefler için mükellefin, faturayı keseceği kişiye göre uygulama değişmektedir. Buna göre fatura kesilecek kişi e-fatura kullanıyorsa veya e-fatura kullanmayıp mükellefse veya da bunlardan hiç biri olmayıp normal bir vatandaş ise ayrı ayrı uygulamalar söz konusudur.

  1. E-fatura  uygulamasına kayıtlı olanlar için, düzenlenecek faturaların e-fatura olarak oluşturulması, iletilmesi, muhafazası ve istenildiğinde ibrazı zorunludur.
  2. E-Fatura uygulamasına kayıtlı olmayan vergi mükellefleri için ise e-Arşiv uygulaması kapsamında fatura oluşturulması, kağıt ortamında gönderilmesi ve oluşturulan faturaların ikinci nüshasının elektronik ortamda muhafazası ve istendiğinde ibrazı zorunludur.Bununla birlikte söz konusu mükellefler, e-Arşiv Uygulaması kapsamında oluşturdukları faturaları alıcısının talebi doğrultusunda ve (www.efatura.gov.tr) internet adresinde yayımlanan e-fatura format ve standardını kullanmak ve de söz konusu faturanın basılabilir görüntüsünü de eklemek şartıyla, müşterilerine elektronik ortamda da iletebilirler. Bu durumda e-Arşiv faturasının ayrıca kağıda basılmasına gerek bulunmamaktadır.
  3. Vergi mükellefi olmayanlara ise e-Arşiv Uygulaması kapsamında fatura oluşturulması, müşterilerinin talebi doğrultusunda elektronik ortamda iletilmesi veya kâğıt ortamında gönderilmesi, oluşturulan faturaların ikinci nüshasını elektronik ortamda muhafaza edilmesi ve istenildiğinde ibraz edilmesi zorunludur.

E-Fatura Uygulamasına Kayıtlı Olmayan Mükelleflere Fatura Nasıl Teslim Edilecek?

E-fatura uygulamasına kayıtlı olmayan mükelleflerce e-arşiv uygulaması kapsamında düzenlenen faturanın kağıt ortamında teslim edilmesi esastır. Ancak e-Arşiv uygulaması kapsamında düzenlenen faturalar, alıcısının talebi doğrultusunda ve internet adresinde yayımlanan e-fatura format ve standardının kullanılması ve de söz konusu faturanın basılabilir görüntüsünün eklenmesi koşuluyla e-fatura uygulamasına kayıtlı olmayan mükelleflere elektronik ortamda da (e-posta, sms v.b) iletilebilecektir.

İrsaliye Olarak Kullanımı

Alıcısına malın yanında kağıt olarak verilen fatura, irsaliyeli fatura yerine kullanılabilir. Ancak bu imkandan yararlanabilmek için faturanın, malın teslimi anında düzenlenmesi ve “İrsaliye Yerine Geçer.” İfadesinin yazılması zorunludur.

Vergi Mükellefi Olmayanlara Faturanın Teslimi

Vergi mükellefi olmayanlara düzenlenen fatura, alıcının rızasına bağlı olarak kağıt veya elektronik ortamda (e-posta, sms v.b) teslim edilir. Vergi mükellefi olmayan alıcı tarafından elektronik ortamda teslimi istenen fatura internet dahil olmak üzere her türlü elektronik araç ve ortamlar vasıtasıyla iletilebilir.

Kimler e-Arşiv uygulamasına geçmek zorundadır?

İnternet üzerinden mal ve hizmet satışı yapan ve 2014 yılı gelir tablosu brüt satış hasılatı tutarı 5 milyon lira ve üzerinde olan mükellefler, en geç 1/1/2016 tarihine kadar e-Arşiv Uygulamasına geçmek zorundadır. Kapsama giren mükelleflerin belirlenen tarihten önce efatura ve e-arşiv başvurularını ve fiili geçiş hazırlıklarını tamamlamaları gerekmektedir.
İnternet üzerinden yaptıkları satışlarda münhasıran bilet, sigorta poliçesi vb. belgeleri düzenleyenler zorunluluk kapsamı dışındadır.

E-Ticaret Siteleri nasıl etkilenecek?

e-Arşiv izni olup internet üzerinden vergi mükellefi olmayanlara mal ve hizmet satışı yapanlar, yaptıkları satışlara ilişkin faturaları elektronik ortamda iletmek zorundadır. Söz konusu satışlarda kağıt çıktının sevk edilen malın yanında bulunması gerekmektedir. e-Arşiv Uygulaması kapsamında internet üzerinden mal ve hizmet satışında düzenlenecek faturalarda “Bu satış internet üzerinden yapılmıştır.” İfadesine de yer verilir. Vergi mükellefi olmayana kesilen faturanın kağıt çıktısı tebliğin 15. Bölümünde açıklandığı üzere sevk edilen malın yanında bulundurulur.

E-arşiv sisteminde iade : Müşteri malı iade etmek isterse elektronik ortamda kendisine iletilen faturanın kâğıt çıktısını alır ve iadeye ilişkin bölümü doldurarak mal ile birlikte malı satana geri gönderir. Tüketici, malı iade ederken, 6502 sayılı Kanun gereği kargo bedeli ödemek durumunda değildir. İade durumunda kargo bedeline malı satan katlanır.

Kaynak                       : 443 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile Değişen Güncel Hali

[1] Gelir İdaresi Başkanlığı
[2] Özel Entegratör: 421 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği kapsamında Başkanlıktan özel entegrasyon izni almış mükellef